Yapay Zeka Görünürlüğü

AEO (Cevap Motoru Optimizasyonu)

İçeriği doğrudan soru ve cevap biçiminde kurgulayarak arama motorlarının hazır cevap alanlarında öne çıkarma yaklaşımıdır; GEO'dan farkı, öne çıkan snippet ve sesli asistan gibi daha eski cevap biçimlerine odaklanmasıdır. Pratikte ikisi aynı işin iki adı gibi kullanılıyor, teklif alırken hangisini kastettiklerini sormakta fayda var.

Alıntılanma (Citation)

Bir yapay zeka cevabında bir kaynağın bağlantısıyla veya marka adıyla anılmasıdır. Yapay zeka görünürlüğünde ölçülen asıl birim tıklama değil, kaç cevapta anıldığınızdır.

ChatGPT Arama

ChatGPT'nin cevabı üretmeden önce canlı olarak web'de arama yapıp güncel kaynakları kullanması özelliğidir. Modelin eğitim verisinde hiç yer almasanız bile, arama anında bulunabilir durumdaysanız cevaba girebilirsiniz.

GEO (Üretken Motor Optimizasyonu)

İçeriği, yapay zeka asistanlarının cevap üretirken kaynak olarak seçmesini sağlayacak biçimde düzenleme çalışmasıdır. Google'da ilk sayfaya çıkmak için yıllardır yapılan işin, yapay zeka cevaplarındaki karşılığıdır.

Google YZ Özetleri (AI Overviews)

Google'ın arama sonuçlarının en üstünde, birden fazla kaynağı birleştirerek yapay zeka ile ürettiği özet bloktur. Kullanıcı cevabı bu blokta alıp hiçbir siteye tıklamayabileceği için, o özette kaynak olarak anılmak artık organik birinci sırada olmaktan daha değerli hale geldi.

Halüsinasyon

Yapay zeka modelinin doğru görünen ama gerçekte yanlış olan bilgi üretmesidir. Bir asistan işletmeniz hakkında yanlış çalışma saati verebilir ya da kapandığınızı söyleyebilir; buna karşı tek savunma, kaynakların güncel ve tutarlı olmasıdır.

LLM (Büyük Dil Modeli)

Çok büyük miktarda metinle eğitilmiş, kendisine sorulana metin üreterek cevap veren yapay zeka modelidir; ChatGPT, Gemini ve Claude bu modellerin ürünleşmiş halleridir. Müşterinizin sorusuna karşılık gelen şey artık on mavi bağlantıdan oluşan bir liste değil, bir modelin yazdığı tek bir paragraf.

llms.txt

Sitelerin yapay zeka modellerine hangi içeriğini nasıl kullanabileceğini bildirmesi için önerilen bir metin dosyası standardıdır, ancak henüz yaygın kabul görmüş değil ve büyük modellerin çoğu dikkate almıyor. Bugün sitenize eklemenin zararı yok ama ölçülebilir bir fayda beklemeyin.

Marka Bahsi (Brand Mention)

Marka adının bir metinde, bağlantı verilmeden geçmesidir. Dil modelleri bağlantıdan çok adınızın nerelerde ve nasıl geçtiğine bakıyor; bir forumda, haber sitesinde veya rehberde geçen adınız backlink kadar değerli olabiliyor.

Prompt

Kullanıcının yapay zeka modeline verdiği talimat ya da soru metnidir. Müşterinizin soruyu nasıl kurduğu cevapta kimin görüneceğini belirler; "yakınımda oto servis" ile "en iyi oto servis" farklı işletmeleri öne çıkarır.

RAG

Modelin cevap üretmeden önce harici bir kaynaktan güncel bilgi çekip kullandığı yöntemdir. Teknik bir terim, bilmeniz şart değil; ama "modelin eğitim verisinde yoksunuz, yapacak bir şey yok" itirazının neden geçersiz olduğunu açıklayan şey budur.

Sıfır Tıklama Arama

Kullanıcının aradığı cevabı sonuç sayfasında bulup hiçbir siteye tıklamadan ayrıldığı aramadır. Sıralamanız sabit dururken trafiğinizin düşmesi genelde bu demektir, ceza yediğiniz anlamına gelmez.

Yapay Zeka Görünürlüğü

Bir markanın ChatGPT, Gemini, Perplexity gibi yapay zeka asistanlarının ürettiği cevaplarda adının geçme durumudur. Müşteriniz artık "İstanbul'da iyi bir diş kliniği" sorusunu Google yerine bir sohbet asistanına soruyorsa ve o cevapta adınız geçmiyorsa, o müşteri sizi hiç görmemiş demektir.

Yapay Zeka Sohbet Trafiği

Yapay zeka asistanlarındaki bağlantılar üzerinden sitenize gelen ziyaretçilerdir; Google Analytics'te chatgpt.com veya perplexity.ai gibi referans kaynakları olarak görünür. Hacmi düşük ama niyeti yüksek bir trafiktir, toplam içinde eritmeden ayrı izlemekte fayda var.

Yapay Zeka Sponsorlu İçerik

Yapay zeka asistanının cevabı içinde yer alan ücretli veya sponsorlu yerleşimdir. Bir cevapta organik olarak anılmak ile o cevaba para vererek girmek bambaşka iki şeydir; size "yapay zekada çıkarırız" diyen bir teklif geldiğinde hangisini kastettiğini sorun.